SAROB

Abdulla Qahhor. Sarob / «Abadiy barhayot asarlar» turkumi. – T.: “Oltin Qalam”, 2025. – 204 b. Abdulla Qahhorning “Sarob” romanida XIX asrning murakkab davri – 20-30 yillardagi ijtimoiy-siyosiy, tarixiy davrni keng miqyosda tasvirlaydi. Mana shunday inqirozli davrda ham o‘zbek ziyolilarining ilm-faniga qiziqishi ushbu asarida yaqqol aks ettirgan. Asarning harakterlantiruvchi kutilari sifatida ham asosan shu qatlamni tilga oladi. Asarning bosh qahramonlari – Saidiy va Munisson kutilmaganda oliygohga eshigi oldida tanishib qolishadi. Asta-sekinlik bilan ularning o‘zaro munosabati sevgi-muhabbatga aylanadi. Munisson bunidan tashqari Saidiy esa aytishdan qo‘rqadi. Bularning oldidagi asosiy to‘siq Munissonning boy oiladan ekanligi, Saidiyning esa kambag‘alligi, ya’ni qo‘li kaltaligida edi. Daru ustiga chiqqon deganidek, Saidiy asarlarini gazeta va jurnallar chop etishmayotgandi… Saidiy Munissonning erishgan uchun qaysi yo‘l’ini tanlaydi? Munisson Saidiyning asarlari chop etiladimi? Kerim, Ulfat, Tesha kabi obrazlar Saidiyning dunyoqarashiga qanday ta’sir ko‘rsatadi? Shafrin, Sharif va Ehsonlar Saidiyning nimaga undashar edi? Saidiyning pochchasi va opasi kimlar? Ular Saidiyning hayotida qanday o‘rin tutishgan? Murodov X domla kim va uning maqsadi nima edi? Sora kim? U Saidiy dohiyotida qanday o‘zgarish yasaydi? Munisson akasi Salimxon Saidiy va Munissonning munosabatlariga qanday qaraysiz? Munisson kim? Uning Munissonqa qanday yaqinligi bor? Saidiy bilan Munisson o‘zaro turmush qurishadimi? Ushbu savollarga asarni o‘qib chiqish davomida javob topasiz. Ushbu nashrning o‘ziga xos jihatlaridan biri shundaki, unda bugungi yosh kitobxonlarga tushunarsiz bo‘lgan ayrim so‘z hamda iboralar yanada tushunarli bo‘lmog‘i uchun zarur izohlar ham berildi va asar hozirgi o‘zbek adabiy tili qoidalari asosida qayta tahrirlandi.