IBLISLAR

«Iblislar» romani 1870–1871-yillarda yozilgan. Asar yaratilgandan beri u sof rus hodisasi, Yevropa hodisasi, umumjahon hodisasi kabi oʻqiladigan va anglanadigan boʻldi. Toʻla ishonch bilan aytish mumkinki, bu gʻoya ogʻriqlari va ular changalida oʻrganayotgan, toʻgʻrirogʻi, yangidan-yangi umumjahon titqiroqlari uygʻotayotgan inson ogʻriqlari ekanligi ayon boʻlmoqda. Afrika, Amerika, Osiyo zaminlarida tinmay, bunda-shunda roʻy berayotgan fojialar – ogʻriq ong yengilmas, chalkash-tiruvchi iblis kabi insoniyatni eng teran, eng sirli hujayralariga joylashib olayotganligini koʻrsatdi. Dostoyevskiy tengsiz kinoyasi, hajvi, mislsiz psixatologiyasi, tengsiz tasvir davosi bu ogʻriqning nimaligini ochib, odamlarni sergaklantiradi. «Iblislar»ning oʻz maʼrifati ana shunda.