QISASI RABG'UZIY

«Rabg'uziy Qisasilari»ning asosini nafaqat Qisasi Rabg'uziy asari olam va odamlarning yaratilishi, insonning komillik sari mashaqqatli va uzoq yo'l bosib borayotganligi haqida hikoya qiladi. Ushbu asar mu- sulmon dinini qabul qilgan e'tibori mo'g'ul beklariidan biri Nosiruddin To'qbrug'ning iltimosiga ko'ra, hijriy 709 (milodiy 1310)-yilda yozilgan. Turkiy nasrning eng qadimiy namunalaridan biri hisoblangan ushbu asarda XIII asr oxiri — XIV asr boshlaridagi turkiy adabiyotning bir qator o'ziga xos xususiyatlari juda yorqin namoyon bo'lgan. Asosan payg'ambarlar hayotidan hikoya qiluvchi bu asarning o'zi-ga xos yaratilish tarixi bor. Musulmon Sharqida bu mavzuda «Qisasi ul- anbiyo» (Payg'ambar qissasik) nomli bilan mashhur bo'lib asarlar yaratilgan. Lekin asarda yozilishicha, ularning «ba'zisi to'g'ri, ba'zisi xti- loali. Shuning uchun ham Bek To'obg'a adibdan ko'imoq'g'a keraklik o'rganmakka yarog'liq» payg'ambarlar qissalaridan iborat asar yozib berishini so'ragan edi. Mazkur vazifani ulkan salohiyat, katta mahorat bilan uddalagan adibning asari «Qisasi Rabg'uziy» yoki «Qisasi ul-anbi- iiy turkiy» nomi bilan shuhrat topdi va asrlar osna o'qib kelinmoqda.